Aktualności

Żegnamy Danutę Szaflarską

Wybitna aktorka, absolwentka Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej. Egzamin dyplomowy obroniła 18 czerwca 1939 roku w Teatrze Narodowym. W ostatnich latach na narodowej scenie zagrała Babkę w Daily Soup Amanity Muskarii w reżyserii Małgorzaty Bogajewskiej i Nini w Żarze Christophera Hamptona wg powieści Sándora Máraiego, w reżyserii Edwarda Wojtaszka. Od 2010 była w zespole aktorskim TR Warszawa, gdzie wystapiła m.in. w roli Osowiałej Staruszki na Wózku Inwalidzkim w Między nami dobrze jest Masłowskiej, w inscenizacji Grzegorza Jarzyny.
Aktorka zmarła w Warszawie 19 lutego 2017 roku. Miała 102 lata.

Debiutowała 14 września 1939 roku w Teatrze na Pohulance w Wilnie; zagrała Pernette w Szczęśliwych dniach Pugeta w reżyserii Bronisława Dąbrowskiego. Po wojnie występowała na scenach Krakowa, Łodzi i Warszawy. W latach 1955–1966 była w zespole Teatru Narodowego.
W tym czasie interpretowała na scenie m.in. Władkę w Aszantce w reżyserii Stanisławy Perzanowskiej.
„Władkę w Aszantce Włodzimierza Perzyńskiego uważam za swoje największe zawodowe osiągnięcie. Reżyserka Stanisława Perzanowska stworzyła mnie w tej postaci. [...] Władka na przestrzeni kolejnych aktów z prostej dziewczyny zmieniała się w wyuzdaną kokotę, a jeszcze potem... Nie lubiłam tej bohaterki, niewiele miała w sobie z człowieka, kierowała się w życiu dzikim, pokrewnym zwierzęcemu instynktem” – mówiła aktorka w 2007 roku Michałowi Smolisowi (materiał własny Teatru).
O Władce pisał Adam Grzymała-Siedlecki: „Artystka całość swego artystycznego temperamentu zachowała dla tego właśnie aktu drugiego i udowodniła, jak świetną jest aktorką. Kaprysy, wykolejenie nerwowe, podstępy niewieście, szał erotyczny i rozgorzałą lawę odrazy do niekochanego mężczyzny wyrzucała z siebie z maksymalną prawdą […]” („Teatr i Film” 1957, nr 4).

Danuta Szaflarska miała w swoim dorobku ponad sto ról. W teatrze współpracowała m.in. z reżyserami: Stanisławą Perzanowską, Juliuszem Osterwą, Erwinem Axerem, Józefem Wyszomirskim, Wilamem Horzycą, Aleksandrem Bardinim, Kazimierzem Dejmkiem, Ludwikiem René, Agnieszką Glińską, Izabelą Cywińską, Grzegorzem Jarzyną.
Została uhonorowana wieloma nagrodami za role teatralne, m.in. za rolę Babki w Daily Soup Amanity Muskarii w reżyserii Małgorzaty Bogajewskiej w Teatrze Narodowym otrzymała Feliksa Warszawskiego (2007) oraz Nagrodę im. Cypriana Kamila Norwida (2008). Za rolę Osowiałej Staruszki na Wózku Inwalidzkim w Między nami dobrze jest Masłowskiej w reżyserii Grzegorza Jarzyny w TR Warszawa została wyróżniona nagrodą 9. Ogólnopolskiego Festiwalu Dramaturgii Współczesnej „Rzeczywistość przedstawiona” w Zabrzu (2009), Nagrodą im. Jacka Woszczerowicza na 50. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (2010), nagrodą aktorską 44. Przeglądu Teatrów Małych Form KONTRAPUNKT w Szczecinie (2011).

Występowała w filmach, zagrała główne role w obrazach Leonarda Buczkowskiego – Zakazanych piosenkach, pierwszym polskim filmie powojennym (1946) oraz Skarbie (1948). Później grała m.in. w: Ludziach z pociągu Kazimierza Kutza (1961), Wstecznym biegu Laco Adamika (1978), Dolinie Issy Tadeusza Konwickiego (1982), Korczaku Andrzeja Wajdy (1990), Pożegnaniu z Marią Filipa Zylbera (1993), Żółtym szaliku Janusza Morgensterna (2000), Jeszcze nie wieczór Jacka Bławuta (2008), Ile waży koń trojański Juliusza Machulskiego (2008). Współpracowała z Dorotą Kędzierzawską – była Wiedźmą w Diabłach, diabłach (1991), popis nieprzeciętnych aktorskich umiejętności dała w głównej roli Aliny w obsypanym nagrodami Pora umierać (2007). 

Otrzymała Nagrodę Ministra Kultury (2001) oraz wiele nagród za całokształt twórczości, m.in.: Złotą Żabę, nagrodę specjalną za wyjątkowy wkład w rozwój sztuki aktorskiej 12. Festiwalu Camerimage  w Łodzi (2004), Nagrodę Specjalną miesięcznika „Teatr” (2007), Nagrodę im. Cypriana Kamila Norwida w kategorii „dzieło życia” (2009), Nagrodę im. Ireny Solskiej za wybitne osiągnięcia teatralne (2010), Nagrodę Gustawa przyznaną przez ZASP (2013), Orła – Polską Nagrodę Filmową za osiągnięcia życia (2013), Superwiktora (2013), Złote Berło Fundacji Kultury Polskiej „za wieloletni, najwyższej próby kunszt aktorstwa scenicznego i ekranowego, stanowiący arkę przymierza między pokoleniami i tradycjami tej sztuki, a teraźniejszym jej duchem i obliczem” (2013), Diament Trójki, nagrodę radiowej Trójki dla wyjątkowej osobowości artystycznej (2014), Złotego Anioła 12. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Tofifest w Toruniu (2014).

Uhonorowana tytułem „Ambasadora Polszczyzny w Mowie” (2011).

Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1954), Medalem 10-lecia PRL (1955), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1962), Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1978), Orderem Odrodzenia Polski (2015).

Role w Teatrze Narodowym:

RUTH, Niemcy, 1955, reż. Erwin Axer
ZOFIA, Ostry dyżur, 1955, reż. Erwin Axer
STRACH, Kordian, 1956, reż. Erwin Axer
NELL GWYNN, Złote czasy zacnego króla Karola, 1957, reż. Władysław Krasnowiecki
WŁADKA, Aszantka, 1957, reż. Stanisława Perzanowska
ARYCJA, Fedra, 1957, reż. Wilam Horzyca
SZEWCOWA, Czarująca szewcowa, 1958, reż. Maryna Broniewska
HELENA IWANOWNA POPOWA, Niedźwiedź, 1959, reż. Władysław Krasnowiecki
MARIA, Wieczór Trzech Króli, 1960, reż. Józef  Wyszomirski
LIZZIE, Ladacznica z zasadami, 1960, reż. Ewa Bonacka
BARBARA, Barbara Radziwiłłówna, 1962, reż. Kazimierz Dejmek
ŻANETA DYLSKA, Wilki w nocy, 1962, reż. Henryk Szletyński
ADA, Lekkomyślna siostra, 1963, reż. Stefania Domańska
SZARLOTTA IWANOWNA, Wiśniowy sad, 1964, reż. Władysław Krasnowiecki
DOROTA, Grube ryby, 1964, reż. Marian Wyrzykowski  
BABKA (gościnnie), Daily Soup, 2007, reż. Małgorzata Bogajewska
NINI (gościnnie), Żar, 2007, reż. Edward Wojtaszek

Korzystając z serwisu internetowego Teatru Narodowego wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Plik cookie możesz zablokować za pomocą opcji dostępnych w przeglądarce internetowej. Aby dowiedzieć się więcej, kliknij tutaj