Aktualności

Na twardych warunkach

Teatr Narodowy jako pierwszy w Polsce przedstawia twórczość Martyny Majok, autorki nagrodzonej Pulitzerem.

Polska prapremiera IRONBOUND. Za torami, za mostem → w reżyserii Grzegorza Chrapkiewicza odbyła się 30 marca na scenie Studio.

Na zdjęciu: Martyna Majok / New York Theatre Workshop / fot. Bronwen Sharp

Martyna Majok, amerykańska autorka polskiego pochodzenia w swoich utworach przedstawia ludzi zepchniętych na margines, wyobcowanych, doświadczonych przez los. Niejednokrotnie bohaterami są emigranci, walczący o przetrwanie, próbujący odnaleźć swoje miejsce w amerykańskim społeczeństwie. Majok w swojej twórczości korzysta z własnych doświadczeń, nadaje sztukom osobisty ton. Za dramat Koszt życia (Cost of Living) w 2018 roku została nagrodzona Pulitzerem.

„Jedyne jasne punkty to niezwykły upór i wierność sobie Martyny Majok – pisze o autorce Małgorzata Szum w tekście American Dream zamieszczonym w programie do przedstawienia – która startując ze straconej pozycji, wbrew naciskom rodziny, by zdobyć bezpieczny, intratny zawód, parła do przodu ze swoim marzeniem – «z czymś swoim, o co warto walczyć», podejmując tematy, które przecież nie miały szansy się przebić. We współczesnym świecie, gdzie wciąż kobiety-autorki i dramatopisarze wywodzący się z mniejszości narodowych mają minimalne szanse na zauważenie ich tekstów i sceniczne realizacje, Majok odnosi spektakularne sukcesy, krok po kroku spełniając swój American Dream. W wieku zaledwie trzydziestu kilku lat wnosi do teatru swój zauważalny, mocny, współczesny, unikalny, inteligentny i szczery głos, który zaczyna być słyszany w świecie”.

Prapremiera Ironbound* odbyła się w 2015 roku w Round House Theatre w Waszyngtonie. Łącznie z wcześniejszymi pokazami w ramach The First Look Repertory of New Work w Steppenwolf Theatre Company w Chicago w 2014 roku, dramat miał już jedenaście wystawień na scenach amerykańskich (m.in. w Nowym Jorku, Filadelfii, Dallas, Los Angeles), a także w australijskim Melbourne.

Ewa Konstancja Bułhak (Daria), Marcin Przybylski (Maks). Fot. Krzysztof BielińskiIRONBOUND. Za torami, za mostem to poruszająca opowieść o życiu Darii, polskiej imigrantki, która w trudnej amerykańskiej rzeczywistości walczy o przetrwanie, stabilność, bezpieczeństwo, także o miłość. Tytułowy Ironbound jest przemysłową dzielnicą w Newark w New Jersey, latami zasiedlaną przez rodziny imigrantów z Włoch, Polski, Litwy, a także przez wiele innych narodowości.

„Dramat porusza tematy bardzo ważkie dla Polaków – mówi Grzegorz Chrapkiewicz – to istotny tekst o emigracji, ale także o poszukiwaniu własnego miejsca w życiu. Opowiadam o bohaterce walczącej o siebie. Człowiek walczący o siebie dla mnie zawsze jest tytanem, trzeba go pokazywać, warto o nim rozmawiać” (rozmowa z reżyserem →).

W głównej roli Darii występuje Ewa Konstancja Bułhak →

Na zdjęciu: Ewa Konstancja Bułhak (Daria), Marcin Przybylski (Maks) w „IRONBOUND. Za torami, za mostem” Martyny Majok w reżyserii Grzegorza Chrapkiewicza. Prapremiera polska w Teatrze Narodowym 30 marca 2019. Fot. Krzysztof Bieliński

*Ironbound został zamówiony w ramach grantu z National New Play Network, dzięki wsparciu The Smith Prize for New Plays. Dramat otrzymał nagrodę David Calicchio Emerging American Playwright Prize w Marin Theatre Company, Mill Valley, CA (dyrektor artystyczny: Jasson Minadakis, dyrektor zarządzający: Michael Barker).
Ironbound został zrealizowany w Steppenwolf Theatre Company w ramach New Play Initiative i przedstawiony podczas The First Look Repertory of New Work w Steppenwolf Theatre Company, Chicago, IL (dyrektor artystyczny: Martha Lavey, dyrektor wykonawczy: David Hawkanson).
Prapremiera Ironbound odbyła się w Round House Theatre Company, Bethesda, MD (dyrektor artystyczny ds. produkcji: Ryan Rilette).
Nowojorska premiera Ironbound została wyprodukowana w 2016 roku przez Rattlestick Playwrights Theater i Women’s Project Theater.

IRONBOUND. Za torami, za mostem Martyny Majok w reżyserii Grzegorza Chrapkiewicza | prapremiera polska 30 marca 2019 na scenie Studio
Strona przedstawienia →

MARTYNA MAJOK:

Amerykańska dramatopisarka polskiego pochodzenia, scenarzystka i wykładowczyni akademicka, laureatka nagrody Pulitzera w dziedzinie dramatu (2018). Urodziła się w Bytomiu w 1985 roku. Jej matka wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. Martyna dołączyła do niej i młodszej przyrodniej siostry. Dorastała w Kearny – wielokulturowej robotniczej dzielnicy miasta Newark, w stanie New Jersey, w środowisku ubogich imigrantów z różnych stron świata.

Licencjat z literatury angielskiej zrobiła na Uniwersytecie w Chicago (2007). Studia magisterskie i podyplomowe ukończyła na wydziałach dramatopisarstwa prestiżowych uczelni: Yale School of Drama (2012) i Juilliard School (2017). W trakcie studiów licencjackich otrzymała kilka grantów oraz wsparcie z The Merage Foundation for the American Dream Fellowship, przyznającej stypendia wybitnie uzdolnionym studentom-imigrantom, co umożliwiło jej z pewnym zabezpieczeniem finansowym ukończyć studia magisterskie na Yale.

Jej próby dramaturgiczne, jednoaktówki i pierwsze sztuki dotyczyły środowisk ubogich imigrantów, podejmowały tematy przemocy domowej; były wysoko oceniane przez recenzentów, zauważane i nagradzane: Mouse in a Jar (wystawiona w Chicago i Denver), the friendship of her thighs (nagrodzona Jane Chambers Student Feminist Playwriting Prize, przedstawiona w Centrum Dramaturgii i Reżyserii w Moskwie i w Kennedy Center), Petty Harbour (finalistka 2012 Princess Grace Award for Playwriting), reWilding (wystawiona przez Yale Cabaret i Satori Group).

Martyna Majok zwykle pracuje jeszcze nad ostatecznym tekstem dramatów w czasie ich pierwszych scenicznych realizacji, dlatego dopiero drugie lub trzecie wystawienia są traktowane jako prapremiery.

Ironbound, pierwsza pełnospektaklowa sztuka została zrealizowana przez Steppenwolf Theatre Company w Chicago latem 2014 roku. Inspirowana była historią matki Martyny, doświadczeniami jej ciężkiego życia na emigracji, walki o swoje miejsce w świecie. W 2014 roku sztuka znalazła się w pierwszej dziesiątce dramatów na liście Kilroys’a, została także włączona do Women’s Project – programu promującego dramatopisarki, które w swojej twórczości stawiają kobiety w centrum zainteresowania.

Prapremiera światowa Ironbound odbyła się 9 września 2015 w Round House Theatre (Bethesda, MD) w obszarze metropolitalnym Waszyngtonu, w ramach festiwalu teatralnego „Głosy Kobiet”. Nazwana przez „The Washington Post” „nokautem”, otrzymała owacje na stojąco. W pierwszych miesiącach następnego roku zaplanowano nowojorską premierę w teatrze Rattlestick Playwrights (off-Broadway) w koprodukcji z Women’s Project (16 marca 2016).

Jednoaktówkę John, who’s here from Cambridge dramatopisarka rozwinęła w pełnospektaklowy dramat z dodatkowymi postaciami, zatytułowany Koszt życia (Cost of Living, 2016). Ukazała w nim relacje dwóch par: bezrobotnego kierowcy ciężarówki z jego sparaliżowaną po wypadku żoną oraz chorego na porażenie mózgowe, bogatego studenta i jego opiekunki. Prapremiera odbyła się 29 czerwca 2016 roku w czasie Williamstown Theatre Festival w Williamstown, MA. W Nowym Jorku sztukę zagrano w 2017 roku w Manhattan Theatre Club (off-Broadway).

Za Koszt życia Martyna Majok otrzymała w 2018 roku nagrodę Pulitzera w dziedzinie dramatu. W tym samym czasie głośno było także o najnowszej premierze Majok – trzygodzinnym przedstawieniu dramatu Queens, z wyłącznie żeńską obsadą, w LCT3 (Claire Tow Theater) w nowojorskim Lincoln Center (5 marca 2018). Bohaterkami dramatu są dwa pokolenia imigrantek z różnych krajów, z których każda – na przestrzeni siedemnastu lat – w pewnym momencie swojego życia mieszkała w tej samej suterenie w nowojorskiej dzielnicy Queens.

W sezonie 2018/2019 Martyna Majok pracowała nad nową sztuką Sanctuary City w Sundance Theatre Lab w Maroku. Premiera dramatu zaplanowana jest na luty 2020 roku w New York Theatre Workshop.

Obecnie autorka przygotowuje scenariusz serialu dla HBO. Na zamówienie The Public Theater od kilku lat pracuje także nad musicalem o współczesnych losach rodzin pracowników elektrowni atomowej w Czarnobylu, wysiedlonych po wybuchu reaktora z pobliskiego miasteczka Prypeć.

Granty, stypendia i pobyty rezydencyjne w teatrach umożliwiły jej pracę nad dramatami. Wśród nich najbardziej prestiżowe to: 2015–2016 the Playwrights of New York (PoNY) Award; The New York Theatre Workshop’s 2050 Fellowship; The Howard Stein Scholarship for Playwriting; a Puffin Foundation grant; The Vineyard Arts Project w Public Theater; Ground Floor w Berkeley Rep; Ragdale i Fuller Road.

Otrzymała wiele nagród przeznaczonych dla najbardziej obiecujących nowych dramaturgów i wyróżniających najwybitniejsze utwory dramaturgii najnowszej: The Lucille Lortel Award for Outstanding New Play; Champions of Change Award from the NYC Mayor’s Office; Francesca Primus Prize; dwie nagrody Jane Chambers Playwriting Awards; Jean Kennedy Smith Playwriting Award; David Calicchio Emerging American Playwright Prize; The National New Play Network’s Smith Prize for Political Playwriting; Helen Merrill Emerging Playwright Award; Charles MacArthur Award for Outstanding Original New Play or Musical w ramach Helen Hayes Awards’ 2016; the inaugural Women’s Invitational Prize na Ashland New Play Festival; The Global Age Project Prize; The Dramatists Guild’s Lanford Wilson Prize; The Lilly Awards’ Stacey Mindich Prize.

W styczniu 2018 jako pierwsza kobieta otrzymała nagrodę Greenfield w kategorii dramatu; wcześniej w ten sposób wyróżnionych zostało tylko trzech amerykańskich pisarzy. Nagroda finansowa ma jej umożliwić dwuletnią pracę nad kolejną sztuką (do wiosny 2020 roku).

Martyna Majok jest absolwentką Ensemble Studio Theatre’s Youngblood, 2014–2016 Women’s Project Lab oraz Ars Nova’s Uncharted. Należy do grona głównych autorów wspieranych przez Playwrights Center. Jest członkinią The Dramatists Guild, The Writers Guild of America East oraz New York Theatre Workshop’s Usual Suspects.

Nauczała na wydziałach dramatopisarstwa w Williams College, Wesleyan University, SUNY Purchase College oraz w ramach projektów edukacyjnych w Primary Stages ESPA, NJRep. Wcześniej pełniła funkcję asystentki Pauli Vogel (laureatka Pulitzera za How I Learned to Drive, 1998) w czasie jej zajęć w Yale School of Drama.

Sztuki Ironbound i Koszt życia miały swoje realizacje w wielu teatrach w Stanach Zjednoczonych, a także w Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii, Izraelu, na Cyprze i w Rumunii. W Wielkiej Brytanii pierwszą wystawioną sztuką był Koszt życia – brytyjska prapremiera odbyła się 31 stycznia 2019 roku w Hampstead Theatre w Londynie.

Mężem Martyny Majok jest aktor polskiego pochodzenia – Josiah Bania, który w kilku produkcjach teatralnych Ironbound grał rolę Maksa. Mieszkają w Nowym Jorku, na Manhattanie.

 

Biogram opracowała: Małgorzata Szum

 

 

 

 

  • Repertuar wrześniowy

    Sezon 2022/2023 rozpoczynamy 10 września. Zapraszamy na Piknik pod Wiszącą Skałą i dziesięć innych tytułów! 

  • Październik w Narodowym

    Premiera Dekalogu w reżyserii Wojciecha Farugi. Zagramy szesnaście tytułów, jest wśród nich Maria Stuart Schillera. 

  • WIECZÓR TRZECH KRÓLI na Festiwalu Szekspirowskim

    Wieczór Trzech Króli w reżyserii Piotra Cieplaka 3 sierpnia przedstawimy na 26. Festiwalu Szekspirowskim. Spektakl znalazł się w finale Konkursu o Złotego Yoricka. 

  • 10. rocznica śmierci Erwina Axera

    5 sierpnia mija 10. rocznica śmierci Erwina Axera (1917–2012), jednego z najwybitniejszych twórców powojennego polskiego teatru.

  • Solidarni z Ukrainą | Солідарні з Україною

    Zespół Teatru Narodowego solidaryzuje się z Ukraińcami, walczącymi o niepodległość swojej ojczyzny. 

  • Przerwa wakacyjna w Teatrze

    Sprzedaż biletów online działa bez zmian. Przerwa w pracy kas, rezerwacji i sprzedaży w księgarni internetowej rozpoczyna się 1 lipca.

  • Premiery sezonu 2022/2023

    Zaplanowaliśmy już premiery sezonu 2022/2023! Rozpoczynamy Dekalogiem Kieślowskiego i Piesiewicza w reżyserii Wojciecha Farugi.

  • Podsumowanie sezonu 2021/2022

    Premiery, nagrodzona monografia Dejmek Magdaleny Raszewskiej, projekty artystyczne i edukacyjne, nagrody aktorskie – podsumowujemy sezon 2021/2022.

  • Andrzej Łapicki – wspomnienie

    10. rocznica śmierci Andrzeja Łapickiego – legendy polskiego teatru i kina, reżysera, pedagoga, dyrektora, aktora Teatru Narodowego w latach 1955–1957, 1972–1980 i w 2010 roku.

  • Żegnamy Krystynę Królównę

    Ze smutkiem żegnamy Krystynę Królównę, aktorkę Teatru Narodowego w latach 1983–1990.


  • TEATR DLA SENIORÓW we wrześniu

    Oferta promocyjna dla seniorów obejmuje siedem tytułów, wśród propozycji Szekspirowski Wieczór Trzech Króli oraz Śnieg Przybyszewskiego.

  • TEATR DLA STUDENTÓW we wrześniu

    Studenci mogą skorzystać z promocji na siedem tytułów, wśród nich są Hedda Gabler Ibsena i Kordian Słowackiego.

  • TEATR DLA SENIORÓW w październiku

    Dziewięć październikowych tytułów seniorzy mogą obejrzeć, kupując bilety w cenie promocyjnej. Wśród propozycji są Dziady oraz Twórcy obrazów.  

  • TEATR DLA STUDENTÓW w październiku

    Dziewięć październikowych tytułów w promocyjnej ofercie dla studentów – zapraszamy m.in. na Śnieg i Piknik pod Wiszącą Skałą. 

  • Vouchery do Teatru Narodowego

    Długoterminowe vouchery do Teatru Narodowego to doskonały podarunek. Są dostępne online oraz w kasach Teatru. 

  • „KLASA TN. Pierwszy dzwonek” – finał projektu

    9 czerwca odbyły się pokazy pracy warsztatowej Bobo! Pokazy zwieńczyły projekt edukacyjny „KLASA TN. Pierwszy dzwonek”. 

  • „KLASA TN. Drugi dzwonek” – finał projektu

    3 i 4 czerwca odbyły się pokazy pracy warsztatowej Ukochanie! Za nami finał projektu edukacyjnego „KLASA TN. Drugi dzwonek”. 

  • Narodowy w programie REZYDENCJE ARTYSTYCZNE

    Teatr Narodowy bierze udział w organizowanym przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego programie „Rezydencje Artystyczne. Białoruś i Ukraina”.

  • Twoja głowa spadnie | premiera MARII STUART

    „Moja głowa była celem tych spisków, lecz to twoja spadnie!” W roli Elżbiety – Danuta Stenka, w roli Marii Stuart – Wiktoria Gorodeckaja. 

  • MARIA STUART – wybór pierwszych recenzji

    Przedstawiamy recenzje i opinie krytyków oraz teatralnych blogerów po premierze Marii Stuart Schillera w reżyserii Grzegorza Wiśniewskiego.

  • Justyna Kowalska i Mateusz Rusin nagrodzeni!

    Justyna Kowalska i Mateusz Rusin z trzecią nagrodą aktorską 62. Kaliskich Spotkań Teatralnych za role w Tchnieniu Macmillana w reżyserii Grzegorza Małeckiego. Gratulujemy!

  • Żegnamy Ignacego Gogolewskiego

    Z ogromnym smutkiem żegnamy Ignacego Gogolewskiego, jednego z najwybitniejszych aktorów Teatru Narodowego. 

  • Żegnamy Jerzego Trelę

    Z wielkim żalem żegnamy Jerzego Trelę, wybitnego aktora, który należał do zespołu Teatru Narodowego w latach 1998–2000. 

  • Cykl SCENA MŁODYCH

    Zapraszamy na majowe przedstawienia. Gramy Lunapark z piosenkami Grzegorza Ciechowskiego oraz Kamień wg Bronki Nowickiej.  

  • TEATR MÓJ WIDZĘ... – rozmowy z aktorkami i aktorami

    Kinga Ilgner rozmawia z: Anną Seniuk, Małgorzatą Kożuchowską, Gabrielą Muskałą, Janem Englertem, Jerzym Radziwiłowiczem, Marcinem Hycnarem. Partnerem cyklu jest Teatr Narodowy.

  • DEJMEK Raszewskiej z nagrodą PTBT!

    Wydana przez Teatr Narodowy książka Dejmek Magdaleny Raszewskiej otrzymała nagrodę Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych. 

  • BARON MÜNCHHAUSEN... – recenzje po prapremierze

    Baron Münchhausen dla dorosłych autorstwa i w reżyserii Macieja Wojtyszki – recenzje po prapremierze. 




  • Z bagna za włosy. Rozmowa z Maciejem Wojtyszką

    Maciej Wojtyszko o Münchhausenie: „Jego sposób myślenia jest nam potrzebny zawsze, tym bardziej, im bardziej musimy się wyciągać za włosy. Z bagna albo i szamba”. 

  • Książę Łgarzy | Münchhausen w Narodowym

    Baron Münchhausen dla dorosłych – Maciej Wojtyszko główną postacią swojego dramatu uczynił uosobienie bajecznej mistyfikacji, łgarstwa, nieokiełzanej fantazji. 

  • WIECZÓR TRZECH KRÓLI – recenzje

    Przedstawiamy recenzje i opinie krytyków oraz teatralnych blogerów po premierze Wieczoru Trzech Króli albo Co chcecie w reżyserii Piotra Cieplaka.

  • Miłosne gry pozorów. Gramy Shakespeare’a!

    Miłosne intrygi, zamiany ról, gry pozorów, dźwiękowa feeria – Wieczór Trzech Króli w inscenizacji Piotra Cieplaka. Premiera spektaklu odbyła się 4 grudnia 2021.

  • Rozmowa z Piotrem Cieplakiem

    „To będzie spektakl o bogactwie, wielości odcieni, jakie słowo »miłość« może ze sobą nieść” – mówi Piotr Cieplak, który pracuje nad inscenizacją Wieczoru Trzech Króli.

  • Recenzenci o ZAMKU

    Odnotowujemy recenzje i opinie po premierze Zamku Kafki w reżyserii Pawła Miśkiewicza.

  • „Gdzie jest mój zamek?” | Kafka w Narodowym

    Zamek w reżyserii Pawła Miśkiewicza – ta przypowieść o ludzkim losie każe badać granice własnej wolności. Na premierę przedstawienia zaprosiliśmy 6 listopada 2021.

  • Bez polisy ubezpieczeniowej. Paweł Miśkiewicz o ZAMKU

    Paweł Miśkiewicz mówi o pracy nad Zamkiem Kafki: „K., główny bohater Zamku, przynosi swoje ziarno prawdy, by »zapalić« do wolnościowego zrywu”.

  • Cykl AKTORZY/SENIORZY

    Teatr Narodowy jest partnerem internetowego projektu Leny Frankiewicz, filmowego cyklu, na który składają się rozmowy o teatrze z seniorkami i seniorami zawodu aktorskiego.

  • WYKŁADY OTWARTE online (materiały audio)

    Wykłady Teatru Narodowego online dotyczące badań nad twórczością wielkich osobowości polskiej kultury.

  • Przedstawienia Teatru Narodowego online

    Spektakle Teatru Narodowego zrealizowane w Teatrze Telewizji – wybór ze zbiorów Ninateka.pl oraz Vod.TVP. 

  • Cykl POECI POLSCY online #kulturabezbarier

    Polska poezja w interpretacji Aktorów Teatru Narodowego – artystyczno-edukacyjny cykl POECI POLSCY #kulturabezbarier.

  • Teatr Narodowy w Google Cultural Institute

    Wystawę o burzliwych dziejach Narodowej Sceny można oglądać w sieci! Zapraszamy do odwiedzenia Google Cultural Institute.

Korzystając z serwisu internetowego Teatru Narodowego akceptujesz zasady Polityki prywatności oraz wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Plik cookie możesz zablokować za pomocą opcji dostępnych w przeglądarce internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookie, kliknij tutaj