Siedziba

null

Teatr Narodowy zainaugurował swoją działalność 19 listopada 1765 roku przedstawieniem komedii Natręci Józefa Bielawskiego. Teatr nie miał własnej siedziby. Działał wraz z innymi zespołami w tak zwanej Operalni u zbiegu dzisiejszych ulic Marszałkowskiej i Królewskiej w Warszawie.

Zespół występował w Operalni tylko przez dwa sezony (1765–1767), jego działalność przerwały wydarzenia w kraju: konfederacja barska i pierwszy zabór. Wznowienie przedstawień było możliwe dopiero w roku 1774, dzięki uchwaleniu monopolu teatralnego. Teatr stracił status teatru nadwornego, jego dalsze burzliwe dzieje związane były z osobami kolejnych antreprenerów i zmianami siedziby.

Przez pewien czas zespół występował w oficynie Pałacu Radziwiłłowskiego (dziś jest tam Pałac Prezydencki) na Krakowskim Przedmieściu.

W 1779 roku otwarto specjalnie dla niego oddzielny gmach przy Placu Krasińskich, w miejscu, gdzie dzisiaj wznosi się budynek Sądu Najwyższego. Tam Teatr Narodowy zyskał pierwszą stałą siedzibę na ponad pół wieku – tego typu stabilność była jednym z czynników rozwoju narodowej sceny, zyskującej prestiż zwłaszcza w okresie kolejnych dyrekcji Wojciecha Bogusławskiego.

Wobec konieczności prowadzenia w budynku przy Placu Krasińskich coraz częstszych remontów, w roku 1825 rozpoczęto na koszt miasta budowę nowej siedziby teatru, zaprojektowanej przez Antonia Corazziego. Miał to być duży, reprezentacyjny gmach, przeznaczony na przedstawienia dramatyczne, muzyczne i baletowe, budowany przy ówczesnym placu Marywilskim (dziś Teatralnym). Kamień węgielny został położony 19 listopada 1825 roku, w sześćdziesiątą rocznicę powstania Teatru Narodowego, w obecności rządu, wszystkich aktorów oraz tłumu publiczności. W 1829 otwarto drugą scenę Narodowego w sali widowiskowej gmachu Towarzystwa Dobroczynności przy Krakowskim Przedmieściu (odbudowany po II wojnie światowej stoi do dziś, na jego fasadzie widnieje charakterystyczny napis „Res sacra miser”). Scenę nazwano Teatrem Rozmaitości.

Niestety, budowa głównego gmachu posuwała się powoli, w 1827 roku zostały ukończone zaledwie fundamenty. Po wybuchu powstania listopadowego budynek posłużył za magazyn zbożowy, a następnie został zajęty przez wojska rosyjskie. Po upadku powstania na frontonie nie mogło pojawić się słowo "Narodowy", władze rosyjskie zdecydowały o nadaniu nowej nazwy: Teatr Wielki. Okazały gmach wyposażony był w cztery kondygnacje lóż, galerie z paradyzem oraz parter z krzesłami. Teatr Wielki otwarto Cyrulikiem sewilskim, 24 lutego 1833 roku.  

Występujące w Teatrze Wielkim zespoły Opery, Baletu, Dramatu, Operetki i Farsy rozrosły się w olbrzymi koncern (o nazwie Teatry Warszawskie, a następnie Warszawskie Teatry Rządowe), który aż do 1915 roku był zarządzany przez carskich urzęników.

Od 1833 roku w Salach Redutowych Teatru Wielkiego zorganizowano drugie Rozmaitości. Po trzech latach Rozmaitości otrzymały swoją kolejną, już ostateczną siedzibę, w zachodnim skrzydle Teatru Wielkiego, z głównym wejściem od ulicy Wierzbowej. Choć repertuar dramatyczny wystawiano na obu scenach, zespół dramatu najmocniej związał się z tą salą calego „teatrowiska”. Teatr Narodowy zajmuje tę siedzibę po dziś dzień.

W Rozmaitościach widownia początkowo liczyła 1000 miejsc. Teatr był ciasny, słabo wentylowany. Pierwszy pożar wybuchł tu w 1883, na szczęście, w momencie gdy teatr nie pracował. Odbudowa trwała niewiele ponad pół roku. Poszerzono korytarze i wejście główne umieszczono od strony Placu.

Kolejny pożar w Rozmaitościach przydarzył się 2 listopada 1919 roku, w niespełna rok po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i symbolicznie zakończył epokę Teatrów Rządowych. Zespół przez parę lat grał w drewnianym budynku Teatru Letniego w Ogrodzie Saskim.  W Salach Redutowych z kolei zaczęła działać reformatorska Reduta, która pod kierunkiem Juliusza Osterwy realizowała polski repertuar i kształciła w nowatorski sposób zespół teatru. Rownolegle trwała odbudowa dawnych Rozmaitości. Po pięciu latach gmach otwarto 3 października 1924 roku już jako Teatr Narodowy. Nie był on jednak teatrem państwowym. Prowadzony był przez władze miejskie; kiedy zaś ten mecenat załamał się w wyniku kryzysu gospodarczego, po okresie perypetii scena weszła w latach trzydziestych w skład kolejnego koncernu – Towarzystwa Krzewienia Kultury Teatralnej, działającego w systemie partnerstwa publiczno-prywatnego.

null

W 1928 roku w Salach Redutowych Teatru Wielkiego utworzono kameralną scenę Narodowego, którą nazwano Teatrem Nowym. W takim kształcie Narodowy przetrwał aż do wybuchu II wojny swiatowej.

Teatr spłonął częściowo podczas bombardowań we wrześniu 1939 roku, doszczętnie zaś – w czasie planowej akcji burzenia Warszawy, przeprowadzonej przez nazistów po upadku Powstania Warszawskiego jesienią 1944 roku. Po wojnie Teatr Narodowy odbudowano stosunkowo szybko siłami wojska. Pierwsza powojenna premiera miala miejsce 13 grudnia 1949 roku.

Kilka dekad później, w marcu 1985 roku, na skutek zwarcia w instalacji elektrycznej Teatr Narodowy spalił się już po raz piąty w swej historii. Tym razem, wobec głębokiego wyniszczenia gospodarczego w czasie stanu wojennego, odbudowa teatru trwała długie jedenaście lat. Przez część tego okresu teatr korzystał z tymczasowej siedziby Teatru na Woli. Po transformacji ustrojowej w 1989 roku jego zespół rozwiązano, całość przybrała zaś kształt Instytutu Teatru Narodowego, który z jednej strony prowadził prace związane z rekonstrukcją swej siedziby, z drugiej zaś – produkował spektakle i organizował występy grup obcych na ocalałej scenie Teatru Małego.

Odrodzenie Teatru nastapilo 19 listopada 1997 roku kiedy Narodowy wznowił działalność w swojej siedzibie uroczystą premierą Nocy listopadowej Wyspiańskiego w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego, nowego dyrektora artystycznego.

W trakcie odbudowy, budynek w prawym skrzydle „teatrowiska” uzupełniono nowo wzniesionym gmachem po przeciwnej stronie ulicy Wierzbowej, gdzie znalazły się warsztaty oraz mała scena teatru - tzw. scena przy Wierzbowej. Na potrzeby nowo powstających sztuk adaptowano rzadko używane studio nagrań orkiestrowych otwierając w budynku przy Wierzbowej nową scenę Studio. Razem z Teatrem Małym, gdzie wciąż toczyła się działalność impresaryjna, Teatr Narodowy miał odtąd dla swoich premier i przedstawień cztery sceny. 

W 2009 roku Narodowy stracił scenę Teatru Małego. Nowy właściciel jego siedziby, chcąc ją zburzyć, wymówił dzierżawę sali teatralnej w podziemiach budynku. W ten sposób, po trzydziestu sześciu latach, przestała istnieć zasłużona scena; jej pożegnaniem stało się przedstawienie Chłopców z Placu Broni według Ferenca Molnára w reż.Michała Zadary.

Obecnie, po 250 latach od utworzenia Teatru Narodowego, Teatr rezyduje w swojej historycznej siedzibie przy Placu Teatralnym, dysponując w sumie trzema scenami: salą Bogusławskiego, sceną przy Wierzbowej i sceną Studio.

Odbudowany po pożarze w roku 1985 stary budynek Teatru Narodowego zajmuje plac o wymiarach 75 x 60 metrów, czyli tyle samo, co przed pożarem. Kubatura budynku wynosi blisko 90 tys. metrów sześciennych, a powierzchnia użytkowa ponad 16 tys. metrów kwadratowych. W odbudowanym budynku znajdują się m.in. pomieszczenia administracyjno-dyrekcyjne, pracownie produkcji kostiumów, magazyny kostiumów, sale prób i przede wszystkim sala im. Wojciecha Bogusławskiego.

Nowy, zbudowany w trakcie odbudowy po pożarze, budynek techniczny po drugiej stronie ulicy Wierzbowej jest w kształcie nieregularnego czworoboku, ma kubaturę blisko 73 tys. metrów sześciennych i powierzchnię użytkową ponad 13 tys, metrów kwadratowych. Oba budynki stary i nowy łączy podziemne przejście ( tunel ) pod ulicą Wierzbową, służące jako droga do transportu dekoracji.

W nowym budynku znajdują się pozostałe dwie sceny Teatru Narodowego: scena przy Wierzbowej im. Jerzego Grzegorzewskiego i scena Studio a także mieszczą tu się m. in. magazyny dekoracji i rekwizytów, pracownie produkcji dekoracji, pokoje gościnne dla aktorów i całe zaplecze techniczno-eksploatacyjne Teatru, tj. centrala telewizji wewnętrznej i zewnętrznej, światłowodowa centrala telefoniczna, centrala informatyczna, centrala kontroli wejść, zautomatyzowane centrale systemu wentylacji i klimatyzacji sterowane i programowane komputerowo (sceny i widownie Teatru są klimatyzowane).

W trakcie odbudowy zrobiono wszystko by w przyszłości uniknąć ryzyka pożaru. Budynki Teatru i podziemne przejście chronione są przez nowoczesny zmodernizowany system wykrywania i sygnalizacji pożaru, sterujący zespołami urządzeń przeciwpożarowych w tym m. in. instalacje zraszające, instalacje tryskaczowe, urządzenia wentylacji i oddymiania.  System jest całodobowo monitorowany przez Zakładową Służbę Ratowniczą pełniącą ochronę przeciwpożarową zarówno w Teatrze Narodowym jak i w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej.

  • Repertuar maj – czerwiec

    W czerwcu zapraszamy na premierę Feblika Maciejewskiej w reżyserii Leny Frankiewicz. Ponadto wśród propozycji – Wieczór Trzech Króli, Gra snów i Twórcy obrazów.

  • W próbach: FEBLIK

    Trwają próby do ostatniej premiery sezonu 2023/2024 – Feblika Małgorzaty Maciejewskiej w reżyserii Leny Frankiewicz! Premiera 14 czerwca na Scenie Studio.

  • Repertuar wrześniowy

    W miesiącu otwierającym sezon 2024/2025: Król Lear Shakespeare’a, Opowieści Lasku Wiedeńskiego von Horvátha i wiele innych tytułów. Zapraszamy jesienią do Teatru!

  • TEATR DLA SENIORÓW I STUDENTÓW

    Bilety promocyjne dla seniorów i studentów w cenie od 30 do 50 zł – wiele propozycji w repertuarach od maja do września.

  • Setna rocznica urodzin Kazimierza Dejmka

    Reżyser, dyrektor Teatru Narodowego, twórca historycznej inscenizacji Dziadów, wybitna osobistość świata teatru – 17 maja 2024 mija setna rocznica urodzin Kazimierza Dejmka. 

  • Kazimierz Dejmek – wspomnienie

    17 maja 2024 roku obchodzimy setną rocznicę urodzin jednego z najważniejszych artystów polskiego teatru. Filmowe wspomnienie o Kazimierzu Dejmku.

  • Maryla Zielińska laureatką Nagrody PTBT!

    Maryla Zielińska laureatką Nagrody Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych za To. Biografię Jerzego Grzegorzewskiego, książkę wydaną przez Teatr Narodowy. Serdecznie gratulujemy! 

  • Trzytomowa publikacja o Jerzym Grzegorzewskim

    Trzytomowa publikacja o Jerzym Grzegorzewskim dostępna w naszej księgani internetowej. Przedstawiamy dźwiekowy zapis spotkania poświęconego wydawnictwu.

  • Jerzy Radziwiłowicz z Nagrodą im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego

    Jerzy Radziwiłowicz został uhonorowany Nagrodą im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego za kreacje aktorskie na deskach Teatru Narodowego. Serdecznie gratulujemy!

  • KLASA TN – 3. edycja projektu edukacyjnego

    Spotkania z młodymi ludźmi sprawiają nam mnóstwo radości! Już po raz trzeci zgłębiamy tajniki teatru z uczennicami i uczniami warszawskich szkół.

     

  • Skaliste wybrzeża | premiera GRY SNÓW

    Moralitetowa wędrówka przez życie, rozpoznanie dzisiejszego losu – premiera Gry snów Strindberga w reżyserii Sławomira Narlocha odbyła się 13 kwietnia.

  • PODRÓŻ | rozmowa ze Sławomirem Narlochem

    „Podążając za everymanem, chcemy odnaleźć sensy tej nieprzewidywalnej moralitetowej wędrówki” – mówi Sławomir Narloch, reżyser Gry snów. 

  • SONATA JESIENNA – 100 przedstawienie!

    Sonatę jesienną Ingmara Bergmana w reżyserii Grzegorza Wiśniewskiego 7 kwietnia pokazaliśmy po raz setny.

  • Międzynarodowy Dzień Teatru 2024

    Wspólne święto! Ludziom teatru życzymy udanej pracy zespołowej, która będzie przynosiła doskonałe artystyczne efekty, a widzom – inspirujących teatralnych przeżyć!

  • KRÓL LEAR – wybór recenzji po premierze

    Recenzenci i teatralni blogerzy dzielą się opiniami po premierze Króla Leara Shakespeare’a w reżyserii Grzegorza Wiśniewskiego.

  • Ewa Wiśniewska – 60 lat na scenie!

    Ewa Wiśniewska obchodzi jubileusz 60-lecia pracy artystycznej. Wybitna aktorka została uhonorowana Złotym Medalem Zasłużony Kulturze – Gloria Artis. Gratulujemy!

  • DUSZYCZKA – wspomnienie

    30 stycznia 2024 minęło 20 lat od premiery Duszyczki Różewicza w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego. Zapraszamy do obejrzenia filmowego zapisu wspomnień!

  • Vouchery do Teatru Narodowego

    Długoterminowe vouchery do Teatru Narodowego to doskonały podarunek. Są dostępne online oraz w kasach Teatru. 

  • SZTUKA ROZMOWY. Podcast Teatru Narodowego

    Jak buduje się artystyczne relacje? Rozmowy z aktorkami i aktorami Teatru Narodowego. Zapraszamy do słuchania!

  • Recenzje po premierze CZEKAJĄC NA GODOTA

    Recenzenci i teatralni blogerzy dzielą się opiniami o spektaklu Czekając na Godota Samuela Becketta w reżyserii Piotra Cieplaka.

  • CZEKAJĄC NA GODOTA – zwiastun

    Zwiastun Czekając na Godota Becketta w reżyserii Piotra Cieplaka. Premiera spektaklu odbyła się 9 grudnia na Scenie Studio.

  • Heroizm trwania | premiera CZEKAJĄC NA GODOTA

    Trwanie – uparte i heroiczne. Premiera Czekając na Godota Samuela Becketta w reżyserii Piotra Cieplaka odbyła się 9 grudnia na Scenie Studio. 

  • Rozmowa z Piotrem Cieplakiem

    „Wszystko, co człowiek może zrobić – złorzecząc, przeklinając, wściekając się, to jednak… czekać” – mówi Piotr Cieplak o pracy nad Czekając na Godota Becketta. 

  • PCHŁA SZACHRAJKA – 10 lat od premiery!

    6 grudnia 2023 mija 10 lat od premiery Pchły Szachrajki Jana Brzechwy w reżyserii Anny Seniuk! Zapraszamy do obejrzenia materiału o tym wyjątkowym, łobuzerskim spektaklu.


  • FREDRO. ROK JUBILEUSZOWY – recenzje

    „Niezwykły spektakl, pozornie utrzymany w konwencji próby, stał się zatrzymanym w czasie sądem nad dziełem wybitnego komediopisarza” – recenzje po premierze Fredry w reż. Jana Englerta. 

  • Stawiany na pomnikach i przed sądem

    Fredro. Rok Jubileuszowy w reżyserii Jana Englerta – premiera odbyła się 1 grudnia. W roku 2023 świętowaliśmy 230 rocznicę urodzin komediopisarza.

  • Eimuntas Nekrošius – piąta rocznica śmierci

    20 listopada 2023 roku minęła piąta rocznica śmierci Eimuntasa Nekrošiusa – jednego z najwybitniejszych europejskich twórców teatralnych ostatniego półwiecza.

  • OPOWIEŚCI LASKU WIEDEŃSKIEGO – recenzje

    „Znakomity spektakl”, „cały zespół aktorski gra koncertowo” – przedstawiamy recenzje i opinie krytyków oraz teatralnych blogerów o Opowieściach Lasku Wiedeńskiego.

  • OPOWIEŚCI LASKU WIEDEŃSKIEGO | zwiastun

    Premiera Opowieści Lasku Wiedeńskiego Ödöna von Horvátha w reżyserii Małgorzaty Bogajewskiej odbyła się 4 listopada na Scenie przy Wierzbowej.

  • OPOWIEŚCI LASKU WIEDEŃSKIEGO | premiera

    Cywilizacja na krawędzi, w kryzysie wartości – świat, który nie chce pomyśleć. Dramat von Horvátha w reżyserii Małgorzaty Bogajewskiej. 

  • Martyna Kander nagrodzona za scenografię do ALICJI...

    Martyna Kander otrzymała trzecią nagrodę w Ogólnopolskim Plebiscycie Musicalowych Premier Sezonu 2022/2023 za scenografię do spektaklu Alicji Kraina Czarów

  • Jubileusze dyrekcji Teatru Narodowego

    Jubileusze – 25 lat dyrekcji Krzysztofa Torończyka w odbudowanym Teatrze Narodowym, 20 lat dyrekcji artystycznej Jana Englerta. 

     

  • Wojciech Faruga z Nagrodą im. Konrada Swinarskiego

    Wojciech Faruga za reżyserię Dekalogu został uhonorowany Nagrodą im. Konrada Swinarskiego przyznawaną przez miesięcznik „Teatr”. Serdecznie gratulujemy!

  • 80. urodziny Jana Englerta

    Jan Englert, dyrektor artystyczny Teatru Narodowego, 11 maja obchodzi 80 urodziny! Z okazji jubileuszu życzymy nieustającej wiary w teatr!

  • 100. przedstawienie KORDIANA

    Kordian – dramat o trudnych polskich wyborach, polskim niebie i polskim piekle. 26 kwietnia 2023 roku spektakl zagraliśmy po raz setny! Z tej okazji przedstawiamy fotorelację zza kulis. 

  • Jan Frycz – 45-lecie pracy artystycznej

    Jan Frycz obchodzi jubileusz 45-lecia pracy artystycznej. Gratulujemy i życzymy wielu kolejnych aktorskich wyzwań i artystycznych spełnień!

  • Gustaw Holoubek | Wielka Improwizacja

    W setną rocznicę urodzin Gustawa Holoubka przedstawiamy Wielką Improwizację w jego wykonaniu. Nagranie pochodzi z premiery Dziadów w reżyserii Kazimierza Dejmka.




  • Jan Englert wspomina Gustawa Holoubka

    W setną rocznicę urodzin Gustawa Holoubka Jan Englert wspomina wybitnego aktora – „Gustaw Holoubek jest autorytetem, punktem odniesienia”.  

  • Gustaw Holoubek w Teatrze Narodowym

    W setną rocznicę urodzin Gustawa Holoubka przypominamy ten rozdział jego bogatej biografii artystycznej, który wiązał się z pracą w Teatrze Narodowym. 

  • 70. urodziny Sławomiry Łozińskiej!

    8 kwietnia Sławomira Łozińska obchodzi 70. urodziny! W tym roku przypada również 50. rocznica debiutu wybitnej aktorki w Teatrze Narodowym. Życzymy kolejnych wspaniałych ról!

  • Aktorki i aktorzy TN z Medalami Gloria Artis

    Małgorzata Kożuchowska, Sławomira Łozińska, Jarosław Gajewski i Arkadiusz Janiczek zostali uhonorowani Medalami Zasłużony Kulturze – Gloria Artis.

  • Piotr Cieplak z Nagrodą im. Tadeusza Żeleńskiego-Boya

    Piotr Cieplak został wyróżniony Nagrodą im. Żeleńskiego-Boya za wybitne osiągnięcia w sztuce reżyserskiej, ze szczególnym uwzględnieniem realizacji w Teatrze Narodowym.

  • Jan Englert – jubileusz 45-lecia pracy reżyserskiej

    Jan Englert po raz pierwszy reżyserował w 1978 roku. Jego najnowszą pracą reżyserską jest zrealizowany w Teatrze Narodowym Mizantrop Molière’a. 

  • Warszawska Nagroda Edukacji Kulturalnej

    Z radością informujemy, że zrealizowany przez nas program dla szkół KLASA TN zdobył III nagrodę 13. edycji Warszawskiej Nagrody Edukacji Kulturalnej.

  • Cykl POECI POLSCY online #kulturabezbarier

    Polska poezja w interpretacji Aktorów Teatru Narodowego – artystyczno-edukacyjny cykl POECI POLSCY #kulturabezbarier.

  • Przedstawienia Teatru Narodowego online

    Spektakle Teatru Narodowego zrealizowane w Teatrze Telewizji – wybór ze zbiorów Ninateka.pl oraz Vod.TVP. 

Korzystając z serwisu internetowego Teatru Narodowego akceptujesz zasady Polityki prywatności oraz wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Plik cookie możesz zablokować za pomocą opcji dostępnych w przeglądarce internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookie, kliknij tutaj