Aktualności

DZIADY – 10 lat od premiery

10/03/2026

To wydawało się niemożliwe. Dziady wolne od ciężaru tradycji. Jak zauważył Grzegorz Małecki, odtwórca roli Gustawa-Konrada, „z Dziadami jest trochę jak z Hamletem: każdy ma swoje oczekiwania, coś na ten temat wie, coś widział”. Zwłaszcza tu, w Teatrze Narodowym, gdzie losy arcydramatu Adama Mickiewicza były wyjątkowo burzliwe. Na 250-lecie Teatru Narodowego Eimuntas Nekrošius, litewski poeta sceny, wystawił właśnie Dziady. Premiera odbyła się dziesięć lat temu, 10 marca 2016 roku.  Zapraszamy do obejrzenia materiału wideo o tym niezwykłym przedstawieniu. 

Realizacja i montaż: Marta Ankiersztejn, Marzena Dąbrowska, Monika Mokrzycka-Pokora

Inscenizator zamiast przed tradycją klękać, podjął z nią prowokacyjną grę. Asystentka reżysera, Anna Turowiec, wspomina: „Nekrošius nie traktował tekstu Dziadów jak relikwii, z której nie można nic uszczknąć. W przeciwieństwie do nas nie wyniósł ze szkoły przekonania o kluczowym znaczeniu konkretnych fragmentów i często wskazywał inne znaczenia – ciekawsze. Mówił, że nawet u najwybitniejszego twórcy zdarzają się słabe miejsca i skreślał, kompilował postacie, przestawiał repliki”.

Tekst dramatu posłużył Nekrošiusowi za inspirację do tworzenia scenicznych obrazów. Ale „malarzami” byli wszyscy biorący udział w postawaniu dzieła. Aktorzy improwizowali na zadawane przez reżysera tematy: „jesteś przewodnikiem, który chciałby pokazać w kwadrans cały Luwr i robisz to z takim entuzjazmem, żeby ani na moment nie zgubić uwagi zwiedzającego, ale nie wolno ci używać rąk”. Swój wkład miały również krawcowe. Zaproponowały, aby Ksiądz Piotr (Mateusz Rusin) miał na nogach fioletowe rajstopy. Nekrošius wymienił je na czerwone. I w ten sposób Ksiądz Piotr wyglądał jak bocian.

Dystans wobec Mickiewicza się opłacił. Powstało wyjątkowe przedstawienie, jedno z najważniejszych w historii Teatru Narodowego. Spektakl Nekrošiusa pokazał, jak głęboko, a zarazem nowocześnie można interpretować klasyczny tekst. Najnowsze Dziady docenili krytycy: „to inna liga teatru. Znakomita adaptacja, nowatorska, głęboka interpretacja reżyserska, znakomite, spójne i prawdziwe aktorstwo plus Grzegorz Małecki, Konrad spełniony i znakomity, słowem – arcydzieło teatru” (Tomasz Domagała).

Za reżyserię Dziadów Eimuntas Nekrošius otrzymał Nagrodę im. Konrada Swinarskiego (2016). 20 maja 2026 roku przedstawienie zagramy po raz setny! Czytaj więcej →